Τι είναι ο κερατόκωνος;
Ο κερατόκωνος είναι πάθηση όπου ο κερατοειδής λεπταίνει προοδευτικά και παίρνει πιο κωνοειδές σχήμα, με αποτέλεσμα ανώμαλη κυρτότητα και χειρότερη ποιότητα όρασης.
Ποια συμπτώματα προκαλεί συνήθως;
Συχνά εμφανίζεται από την εφηβεία και μπορεί να προκαλεί θάμβος, εύκολη κόπωση, “διπλά/σκιές”, δυσκολία τη νύχτα και ανάγκη για συχνές αλλαγές γυαλιών λόγω μεταβαλλόμενου αστιγματισμού.
Από τι προκαλείται; Είναι κληρονομικός;
Η αιτιολογία δεν είναι πλήρως γνωστή. Συχνά δεν είναι κληρονομικός, αλλά μπορεί να συνυπάρχουν παράγοντες όπως ατοπία/αλλεργίες, και συσχετίσεις με καταστάσεις όπως Down ή Ehlers–Danlos.
Γιατί το τρίψιμο των ματιών είναι τόσο σημαντικό;
Το έντονο τρίψιμο μπορεί να επιταχύνει την επιδείνωση. Γι’ αυτό στα πρώτα στάδια δίνετε έμφαση στο “μην τρίβεις τα μάτια” και στη σωστή αντιμετώπιση αλλεργιών/ξηρότητας.
Πώς γίνεται η έγκαιρη διάγνωση;
Η έγκαιρη διάγνωση γίνεται με τοπογραφία/τομογραφία κερατοειδούς. Αυτές οι εξετάσεις “χαρτογραφούν” την καμπυλότητα και το πάχος, ώστε να εντοπιστούν πρώιμες αλλοιώσεις πριν προχωρήσει η πάθηση.
Ποια είναι η διαφορά τοπογραφίας και τομογραφίας κερατοειδούς;
Η τοπογραφία δείχνει κυρίως την επιφάνεια/καμπυλότητα. Η τομογραφία (π.χ. Scheimpflug) δίνει πιο ολοκληρωμένη εικόνα του πρόσθιου τμήματος, συμπεριλαμβανομένου του πάχους και της τρισδιάστατης μορφολογίας.
Τι ρόλο έχει το Pentacam στη διάγνωση κερατόκωνου;
Το Pentacam είναι διαγνωστική τομογραφία τύπου Scheimpflug και χρησιμοποιείται ευρέως ως gold standard για αξιολόγηση/παρακολούθηση κερατόκωνου, επειδή προσφέρει λεπτομερή χαρτογράφηση του κερατοειδούς και του πρόσθιου τμήματος.
Με ποια μέσα παρακολουθείτε την εξέλιξη;
Με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις (τοπογραφία τύπου Placido, Oculus Keratograph 5M, και τομογραφία Pentacam) ώστε να ελεγχθεί αν υπάρχει πρόοδος και πότε χρειάζεται θεραπεία σταθεροποίησης.
Ποια είναι η αρχική αντιμετώπιση στα πρώτα στάδια;
Στα αρχικά στάδια συνήθως προτείνονται:
αποφυγή τριψίματος
ενυδατικές σταγόνες όπου χρειάζεται
γυαλιά για βελτίωση όρασης
ειδικοί φακοί επαφής όταν τα γυαλιά δεν αρκούν
Οι φακοί επαφής θεραπεύουν τον κερατόκωνο;
Οι φακοί βελτιώνουν την όραση, αλλά δεν “σταματούν” την εξέλιξη. Για σταθεροποίηση χρησιμοποιούνται θεραπείες όπως το Cross Linking (CXL), όταν υπάρχει ένδειξη.
Τι είναι το Cross Linking (CXL);
Το CXL (διασύνδεση κολλαγόνου) είναι θεραπεία που στοχεύει να σκληρύνει/ενισχύσει τον κερατοειδή, ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω εξέλιξη του κερατόκωνου.
Πώς γίνεται το CXL στην πράξη;
Γίνεται με αναισθητικές σταγόνες και χρήση ριβοφλαβίνης (Β2). Στη συνέχεια εφαρμόζεται UV-A ακτινοβολία, που ενεργοποιεί τη διαδικασία διασύνδεσης των ινών κολλαγόνου.
Το CXL βελτιώνει την όραση ή μόνο σταθεροποιεί;
Ο βασικός στόχος είναι η σταθεροποίηση. Σε αρκετούς ασθενείς μπορεί να υπάρξει και κάποια λειτουργική βελτίωση, αλλά αυτό εξαρτάται από το στάδιο και τη μορφολογία του κερατοειδούς.
Τι είναι οι ενδοστρωματικοί δακτύλιοι Keraring και πότε μπαίνουν;
Οι Kerarings είναι ενδοστρωματικοί δακτύλιοι που τοποθετούνται στον κερατοειδή και μπορούν να βελτιώσουν την κανονικότητα του σχήματος και την ποιότητα όρασης σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Όπως αναφέρεις, συχνά μπαίνουν πριν από άλλες θεραπείες, όταν αυτό είναι το σωστό πλάνο.
Μπορεί να συνδυαστεί CXL με excimer laser;
Ναι, σε επιλεγμένους ασθενείς με επαρκές πάχος κερατοειδούς μπορεί να γίνει ταυτόχρονη/συνδυαστική προσέγγιση: σταθεροποίηση με CXL και περιορισμένη σμίλευση με excimer laser για να βελτιωθεί ο συνυπάρχων μυωπικός αστιγματισμός, εντός ασφαλών ορίων.
Πότε πρέπει να εξεταστώ αν υποψιάζομαι κερατόκωνο;
Αν είσαι έφηβος/νεαρός ενήλικας με συχνές αλλαγές γυαλιών, αυξανόμενο αστιγματισμό, θάμβος ή “σκιές”, ή αν έχεις έντονη αλλεργία και τρίβεις τα μάτια, ένας έλεγχος με τοπογραφία/τομογραφία κερατοειδούς μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος.
